การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4

จริงหรือไม่!! การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 กำลังเปลี่ยนแปลงเราและโลก

ที่มา : https://mbamagazine.net/media/k2/items/cache/08f61c52357dcc6d2503bfea790efe4d_XL.jpg

    จากคำพูดของ Klaus Schwab ที่ว่า “One of the features of this Fourth Industrial Revolution is that it does not change what we are doing, but it changes us”  หรือ “ คุณลักษณะเด่นอย่างหนึ่งของการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 นี้ คือ มันไม่เปลี่ยนแปลงสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ แต่มันเปลี่ยนแปลงเรา” จากคำพูดที่กล่าวมาข้างต้น เรามีความคิดที่ไม่เห็นด้วยกับคำพูดที่กล่าวมา เพราะว่า การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 กำลังเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ ไม่ใช่เพียงแต่เปลี่ยนแปลงเราเท่านั้น 

การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 คืออะไร 

    การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 หรือ ยุคอุตสาหกรรม 4.0 เริ่มขึ้นในปีราวทศวรรษที่ 2010s และพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง เป็นการรวมตัวกันระหว่าง เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology : IT) และเทคโนโลยีนาโนซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่จะทำให้อุปกรณ์มีขนาดเล็ก เรียกอีกอย่างว่า Digita' Economy เพราะกระบวนการทำงาน การผลิต และการบริการทั้งหมดจะถูกควบคุมสั่งการโดยระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นระบบที่ทำงานโดยรหัสตัวเลข (digit0 และ 1) มีการ computerize เข้าไปในอุปกรณ์ต่างๆ ในอนาคตอุปกรณ์ทุกอย่างจะถูก computerize แทรกซึกเข้าไป และไม่เพียงแค่ระบบคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่จะผนวกเข้ากับระบบ IT ทำให้สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและถ่ายโอนระหว่างอุปกรณ์ที่อยู่ห่างไกลกันได้  นอกจากนี้ ผลจากการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัล ทำให้ขั้นตอนการผลิตมีความแม่นยำสูง สามารถผลิตสินค้าได้หลากหลายตามความต้องการเฉพาะกลุ่ม ข้อมูลการผลิตสามารถเก็บไว้ได้ นำไปวิเคราะห์และต่อยอดปรับปรุงได้ ทำให้เกิดการเชื่อมโยงระหว่างผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ๆ รวมทั้งเกิดอุตสาหกรรมใหม่ เช่น ดิจิทัล เทคโนโลยีชีวภาพ และพลังงานทดแทน เป็นต้น

ที่มา : https://www.atriainnovation.com/wp-content/uploads/2019/10/portada-industria-4.jpg

ยุคอุตสาหกรรม 4.0 มีด้านบวกและด้านลบอะไรบ้าง

   การเปลี่ยนแปลงในยุคอุหสาหกรรม 4.0 ทำให้เกิดนวัตกรรมที่เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของมนุษย์ ทั้งด้านบวกและด้านลบ ซึ่งด้านบวกของยุค 4.0 คือ

        1. ความรวดเร็วคล่องตัวและยืดหยุ่นในการผลิตสินค้า

        2. การลดเวลาหรือรอบในการผลิต

        3. การพัฒนาคุณภาพสินค้ามาจากการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ 

        4. การลดของเสียในกระบวนการผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่

        5. การเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องจักร

        6. ความยืดหยุ่นในกระบวนการผลิตสูงขึ้น

    เครื่องจักรในโรงงานจะมีความเป็นอัจฉริยะมากขึ้น หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า โรงงานอัจฉริยะ โรงงานสามารถกำหนดและระบุคำสั่ง เงื่อนไข รวมทั้งสภาพแวดล้อมของการผลิต และยังสามารถสื่อสารกับหน่วยงานอื่นๆ ได้แบบอิสระ นอกจากนี้ โรงงานสามารถผลิตสินค้าตามคำสั่งโดยคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ในโรงงาน และอาจรวมไปถึงการลดการจ้างงานกับแรงงานในประเทศ การเปลี่ยนแปลงในยุคนี้ถือว่ามีระบบการผลิตที่ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าที่สุด ส่วนด้านลบที่เกิดขึ้นคือ กระทบต่อแรงงานโดยตรง และองค์กรที่ยังไม่มีการปรับตัวเพื่อเตรียมพร้อมรับมือให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้น

ผลกระทบของยุคอุตสาหกรรม 4.0 

    ในอนาคตการใช้เครื่องจักรอัตโนมัติหรือเครื่องจักรอัจฉริยะในโรงงานอุตสาหกรรมจะมีแนวโน้มที่เพิ่มสูงขึ้นเป็นอย่างมาก โรงงานมีการใช้เครื่องจักรอัตโนมัติทดแทนแรงงานในการผลิตมากขึ้น ผลกระทบจะเกิดขึ้นโดยตรงกับการจ้างแรงงานในประเทศ งานบางประเภทจะถูกแทนที่หรือหายไป และอาจจะต้องทำงานร่วมกัยหุ่นยนต์หรือปัญญาประดิษฐ์ หากภาคอุตสาหกรรมนำเอาหุ่นยนต์เข้ามาทำงานแทนแรงงาน จะทำให้แรงงานมีความเสี่ยงที่จะตกงานมากขึ้น สิ่งเหล่านี้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสภาพสังคมอย่างรวดเร็ว สำหรับตัวผู้เขียนเอง ในอนาคตคาดว่าจะต้องได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนี้ไม่มากก็น้อย เช่น การว่างาน และแข่งขันทั้งกับคนและนวัตกรรม เป็นต้น

การพัฒนาตนเองเพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลง

    1. การปรับตัว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานให้เข้ากับเทคโนโลยี และเปิดใจยอมรับเพื่อเรียนรู้แนวความคิคสร้างสรรค์ใหม่ๆ อยู่ตลอด

    2. ทำงานเป็นทีม เพื่อสามารถชี้แนะและวางแผนแนวทางให้กัยทีม จะทำให้งานเดินหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสบความสำเร็จ ดังนั้นงานจะประสบผลสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อคนในทีมให้ความร่วมือกัน

    3. สร้างภาวะผู้นำ เพื่อให้เรามีความกล้าคิดในแบบที่แตกต่างแต่ไม่แตกแยกและดีกว่าเดิม ควรเป็นการคิดที่เริ่มจากการสงสัย มีข้อโต้แย้งแล้วหาคำตอบอย่างมีเหตุผล

    4. พัฒนาต่อยอด งานทุกชิ้นสามารถประเมินผลได้ และนำผลที่ออกมาไปใช้ในการปรับปรุงและพัฒนา แต่ทั้งนี้การพัฒนาควรมีทิศทางเดียวกับองค์กร เพื่อความก้าวหน้าในสาขางานนั้นๆ และลดการถูกแทนที่จากเทคโนโลยียุุค 4.0  

    ย้อนกลับมาที่คำพูดของ  Klaus Schwab กล่าวว่า ยุค 4.0 กำลังเปลี่ยนเรา แน่นอนว่ามันต้องเปลี่ยนสิ่งที่เรากำลังอยู่ด้วยเช่นกัน เราจึงไม่เห็นด้วยกับ  Klaus Schwab กล่าวมาข้างต้น เพราะการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 มันเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ การใช้เทคโนโลยีทำให้เกิดนวัตกรรมการให้บริการขนส่ง หรือ Smart Logistics สิ่งเหล่านี้สัมพันธ์กันวิถีชีวิตของเรา เช่น Smart Transportation ที่อาศัยอุปกรณ์เทคโนโลยีต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ป้ายจราจร สัญญาณไฟในการบริหารจัดการจราจรภายในประเทศผ่านศูนย์ควบคุม สิ่งเหล่านี้เปลี่ยนสิ่งที่เราเคยทำอยู่ไปอย่างสิ้นเชิง การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนั้นไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแต่เราต้องใช้เวลาในการศึกษาและปรับตัวใหเข้ากับสถานการณ์ ต้องกระตือรือร้นและอยู่ร่วมกับการเปลี่ยนแปลงในยุคนี้ให้ได้

อ้างอิงและค้นคว้าเพิ่มเติม

    

    การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก http://www.klangpanya.in.th/wp-content/uploads/2019/07/4thind-rev.pdf

    การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในยุค 4.0 ของแรงงานไทย. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก http://journal.innovtalk.com/upload_files/journal/journal_id_34_58.pdf

    4 ขั้นตอนการพัฒนาความสามารถให้ทันยุค Thailand 4.0. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก https://www.jobbkk.com/variety/detail/4645/4%20%E0%B8%82%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B9%89%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%84%20Thailand%204.0

    ความเป็นมาของอุตสาหกรรม 4.0. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก http://www.xn--40-lqi9evcla7cjr1dyd.com/page21.html

    ผลกระทบของอุตสาหกรรม 4.0 ต่อแรงงาน กรณีศึกษา บริษัท โอทีซี ไดเอ็น เอเชีย จำกัด. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2017/TU_2017_5904010625_8262_7010.pdf

    ผลิตภาพในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงสู่อุตสาหกรรม 4.0. ค้นเมื่อ 15 สิงหาคม 2563. จาก https://piu.ftpi.or.th/wp-content/uploads/2018